# Protecziun dal clima: Tge poss jau far giuridicamain?

Tras lescha è la Svizra obligada da n'emetter pli, fin il 2050, en total nagins gas cun effect da serra. Questas finamiras liaan il stadi. Sco persuna singula na pudais Vus dentant quasi mai far valair questas finamiras avant dretgira, ed ina plant en num da la generalitad n'exista betg. Efficazs èn surtut las vias politicas: eleger e votar, iniziativas e referendums, petiziuns e posiziuns en consultaziuns. A quai s'agiundschan il dretg a infurmaziuns davart l'ambient e, tar gronds projects da construcziun, la participaziun a temp tras organisaziuns cun dretg da far recurs. Il 2024 ha la Dretgira europeica dals dretgs umans dà resasch ad in'associaziun svizra per il clima, ma n'ha betg admess ils recurs da las singulas dunnas.

Quest guid vala per: Tge che persunas singulas ed associaziuns pon far giuridicamain, per che la Confederaziun ed ils chantuns fetschian dapli per la protecziun dal clima: las finamiras legalas dal clima, ils limits da plants, la sentenzia da la Dretgira europeica dals dretgs umans dal 2024, la participaziun politica, la petiziun, la consultaziun, las infurmaziuns davart l'ambient, ils recurs da surveglianza e la participaziun tar gronds projects da construcziun.

Betg cuvert: Dispitas cun vischins (per exempel pervia da pumpas da chalur u chaminéus), plants cunter interpresas privatas per indemnisaziun, proceduras penalas cunter activistas ed activists dal clima sco er contribuziuns da promoziun per l'atgna chasa. Proceduras e termins chantunals èn descrits mo en general; els sa drizzan tenor il dretg da Voss chantun.

## Vossas indicaziuns

- Tge vulais Vus cuntanscher? (Che la Confederaziun u il chantun fetschian dapli per la protecziun dal clima / Impedir u midar in tschert project cun grond output, per exempel ina via u in'installaziun granda / Emprender fatgs e cifras / Na sai anc betg)
- Agis Vus persunalmain u ensemen cun auters? (Persunalmain / Jau sun commember d'in'associaziun u vuless daventar commember d'ina / Na sai betg)
- Essas Vus persunalmain spezialmain periclità tras la midada dal clima? (Gea / Na / Na sai betg)

## Attenziun

Ina plant en num da la generalitad n'exista betg en Svizra. Tgi che pretenda d'in'autoritad federala ch'ella tralaschia, midia u constatescha sco illegal in agir, sto esser sez tangì en ses dretgs, e quai en moda perceptibla. Exact a quai fallirn dunnas pli veglias che pretendevan, ensemen cun lur associaziun, dapli protecziun dal clima da la Confederaziun. Il Tribunal federal ha constatà il 2020: Las dunnas na fissan betg pli fitg tangidas da la calur ch'il rest da la populaziun. Lur pretensiun servissia ad in interess general e tutgassia en la politica, betg avant dretgira. Na quintai percunquai betg cun quai, ch'ina dretgira entra en materia sin ina plant mo perquai ch'Vus As fetschais chaschun davart il clima.

Funtaunas: [VwVG · Art. 25a](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1969/737_757_755/de#art_25a), [BGE 146 I 145, E. 4.4](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bge_BGE_146_I_145#e-4-4), [BGE 146 I 145, E. 5.5](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bge_BGE_146_I_145#e-5-5)

En Svizra sezza è avert, sche in'associaziun po ir avant dretgira pervia da la politica dal clima. En l'interess da l'ambient dastgan organisaziuns per principi far recurs mo, nua ch'ina lescha federala al permetta expressivamain, per exempel organisaziuns ambientalas tar grondas installaziuns cun examinaziun ecologica. Per la politica generala dal clima manca ina tala regla. In'associaziun che vul plantar duess percunquai laschar sa consegliar bault d'ina persuna spezialisada.

*Vala sche: Agis Vus persunalmain u ensemen cun auters? → Jau sun commember d'in'associaziun u vuless daventar commember d'ina / Na sai betg*

Funtaunas: [VwVG · Art. 48](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1969/737_757_755/de#art_48), [USG · Art. 55](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1984/1122_1122_1122/de#art_55)

Ina plant sco persuna singula è pensabla mo en cas d'excepziun raras. Vus stuais lura esser tangì persunalmain e directamain, considerablamain pli fitg che il rest da la populaziun. La dretgira a Strasburg pretenda che Vus fussas fitg exponì a las consequenzas da la midada dal clima e basegnessas urgentamain protecziun persunala. La barriera è deliberadamain fitg auta. Tar las dunnas pli veglias en il cas KlimaSeniorinnas n'ha quai betg abastà: n'era betg cumprovà che lur sanadad era periclitada criticamain a chalur e che quai na pudeva betg vegnir mitigà tras adattaziun, per exempel en la vita da mintgadi u cun mesiras statalas cunter la chalur. En Svizra maina la via sur ina dumonda a l'autoritad federala cumpetenta, che sto decider en ina decisiun, e suenter sur las dretgiras. Mo lura è pussaivel in recurs a Strasburg, e quai entaifer quatter mais suenter l'ultima decisiun svizra. Laschai Vus consegliar avant e cumplai documents medicals che cumprovan Voss privel spezial.

*Vala sche: Essas Vus persunalmain spezialmain periclità tras la midada dal clima? → Gea / Na sai betg*

Funtaunas: [VwVG · Art. 25a](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1969/737_757_755/de#art_25a), [BGE 146 I 145, E. 4.4](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bge_BGE_146_I_145#e-4-4), [EGMR Verein Klimaseniorinnen Schweiz et autres c. Suisse, Nr. 53600/20 vom 9. April 2024](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bge_egmr_20240409_53600_20), [EMRK · Art. 35](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1974/2151_2151_2151/de#art_35)

Ina consultaziun da la Confederaziun dura almain trais mais. Sur la stad, sur Nadal e Chapodann sco er sur Pasqua sa prolungescha quest termin minimal. Sch'ina proposta è urgenta, po il termin excepziunalmain esser pli curt. Decisiv è la data che l'autoritad numna tar l'avertura da la consultaziun. Inoltrai Vossa posiziun avant quella data.

*Vala sche: Tge vulais Vus cuntanscher? → Che la Confederaziun u il chantun fetschian dapli per la protecziun dal clima / Na sai anc betg*

Funtaunas: [VlG · Art. 7](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2005/542/de#art_7)

Tar projects da construcziun decida il mument. Dumondas vegnan per regla exponidas publicamain u publitgadas, per exempel en il fegl uffizial chantunal. Tgi che vul sa participar, sto far protesta entaifer il termin numnà là. En proceduras tenor il dretg federal po far recurs mo tgi che sa ha participà avant u n'aveva nagina occasiun da quai. Per organisaziuns ambientalas di la lescha expressivamain: Tgi che na sa participescha betg ad ina procedura da protesta, na po pli far recurs pli tard. Quant ditg che il termin da protesta dura, dependa da la procedura ed è savens reglà chantunalmain. Decisiv è il termin en la publicaziun. Infurmai percunquai in'organisaziun gia durant l'exposiziun, betg mo suenter la decisiun.

*Vala sche: Tge vulais Vus cuntanscher? → Impedir u midar in tschert project cun grond output, per exempel ina via u in'installaziun granda / Na sai anc betg*

Funtaunas: [VwVG · Art. 48](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1969/737_757_755/de#art_48), [USG · Art. 55a](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1984/1122_1122_1122/de#art_55a), [USG · Art. 55b](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1984/1122_1122_1122/de#art_55b)

## Proceder

**1.** Persunalmain avais Vus en dumondas dal clima quasi naginas schanzas avant dretgira. Ensemen cuntanschais Vus savens dapli: sustegnai in'associaziun che s'engascha per la protecziun dal clima, u daventai commember. In'associaziun po sustegnair vastamain petiziuns, prender posiziun en consultaziuns e, sch'ella ademplescha las cundiziuns, far recurs. Ina petiziun u ina posiziun en ina consultaziun pudais Vus dentant inoltrar er persunalmain.

*Vala sche: Agis Vus persunalmain u ensemen cun auters? → Persunalmain / Na sai betg*

## Dretg

La Lescha davart la protecziun dal clima e l'innovaziun (KlG) obligescha la Confederaziun: Fin il 2050 duai l'effect dals gas cun effect da serra da la Svizra importar en total nulla (nett-zero). Per quai datti finamiras intermediarias, mesiradas tar il 1990: en la media dals onns 2031 fin 2040 almain 64 pertschient damain, fin il 2040 almain 75 pertschient damain, e en la media dals onns 2041 fin 2050 almain 89 pertschient damain. La Lescha dal CO2 pretenda che l'output il 2030 importia maximalmain la mesadad da quel dal 1990. La Confederaziun ed ils chantuns ston s'engaschar, en il rom da lur cumpetenzas, per questas finamiras. Er autras leschas, per exempel davart l'energia, la planisaziun dal territori u il traffic, duain vegnir concepidas ed applitgadas uschia ch'ellas contribueschian a las finamiras. Impurtant: Questas finamiras sa drizzan al stadi. Nagina da questas leschas dat a Vus in agen dretg da plant, cun il qual Vus pudessas fortzar lur observanza.

Funtaunas: [KlG · Art. 3](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2023/655/de#art_3), [CO2-Gesetz · Art. 3](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2012/855/de#art_3), [KlG · Art. 11](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2023/655/de#art_11), [KlG · Art. 12](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2023/655/de#art_12)

L'associaziun KlimaSeniorinnas è lura ida a la Dretgira europeica dals dretgs umans a Strasburg. Quella ha decidì ils 9 d'avrigl 2024: L'artitgel 8 da la Convenziun europeica dals dretgs umans (CEDU), che protegia la vita privata e la vita da famiglia, cuntegna er in dretg a che il stadi protegia las persunas efficazmain cunter graves consequenzas da la midada dal clima per la vita, la sanadad ed il bainstar. La Svizra ha violà quest dretg, tranter auter perquai ch'ella n'aveva betg cifrà sias emissiuns admissiblas, per exempel cun in budget da CO2, ed aveva mancà sias atgnas finamiras anteriuras. Supplementarmain n'avevan las dretgiras svizras betg tractà seriusamain la dumonda da l'associaziun. Quai ha violà ses dretg d'access ad ina dretgira. Ils recurs da las quatter singulas dunnas ha la dretgira percunter declerà sco inadmissibels. La sentenzia na prescriva a la Svizra naginas mesiras determinadas. Sche la Svizra la realisescha, surveglia il Comité da ministers dal Cussegl da l'Europa. Il Cussegl federal ha declerà en avust 2024 che la Svizra ademplischia las pretensiuns da la sentenzia en la politica dal clima. L'actual stadi chattais Vus sin las paginas da la Confederaziun (colliaziuns sutvart).

Funtaunas: [EGMR Verein Klimaseniorinnen Schweiz et autres c. Suisse, Nr. 53600/20 vom 9. April 2024](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bge_egmr_20240409_53600_20)

Avant la dretgira a Strasburg po in'associaziun far recurs en dumondas dal clima, era sche ses commembers na surpassan betg l'auta bariera per persunas singulas. L'associaziun sto ademplir trais cundiziuns. Emprimarmain è ella fundada legalmain en Svizra u dastga plantar qua. Secundarmain s'engascha ella, tenor ils statuts, specificamain per ils dretgs fundamentals da ses commembers u d'autras persunas tangidas, per exempel cunter ils privels da la midada dal clima. Terzarmain po ella mussar ch'ella represchenta propi persunas, la vita, la sanadad u il bainstar da las qualas è periclità da la midada dal clima. La dretgira resguarda là tranter auter l'intent da l'associaziun, sche l'associaziun lavura senza intent da gudogn, quant gronda ed activa ch'ella è e quant averta ch'ella vegn manada. A Strasburg arriva in'associaziun mo, sche ella ha exaurì tut ils meds legals svizzers. Suenter al restan quatter mais dapi l'ultima decisiun svizra.

*Vala sche: Agis Vus persunalmain u ensemen cun auters? → Jau sun commember d'in'associaziun u vuless daventar commember d'ina / Na sai betg*

Funtaunas: [EGMR Verein Klimaseniorinnen Schweiz et autres c. Suisse, Nr. 53600/20 vom 9. April 2024](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bge_egmr_20240409_53600_20), [EMRK · Art. 35](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1974/2151_2151_2151/de#art_35)

Il Tribunal federal renviescha las dumondas dal clima expressivamain a la via democratica. Sche Vus avais il dretg da burgais svizzer ed essas vegls almain 18 onns, pudais Vus cudecider tar elecziuns e votaziuns federalas sco er suttascriver u lantschar sez iniziativas populars e referendums. Tgi che dastga votar en il chantun e la vischnanca, regla il dretg chantunal. Independentamain dal dretg da votar dastgais Vus manifestar Vossa opiniun publicamain, s'unir cun auters e inoltrar petiziuns.

*Vala sche: Tge vulais Vus cuntanscher? → Che la Confederaziun u il chantun fetschian dapli per la protecziun dal clima / Na sai anc betg*

Funtaunas: [BV · Art. 34](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1999/404/de#art_34), [BV · Art. 136](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1999/404/de#art_136), [BGE 146 I 145, E. 4.3](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bge_BGE_146_I_145#e-4-3)

Mintga persuna dastga sa drizzar cun ina petiziun ad in'autoritad, dunc cun ina dumonda, ina proposta u ina critica. Per quai na dovra ella nagin dretg da votar. Ella na dastga purtar a Vus nagin dischvantatg. Ina petiziun po ir a la Confederaziun, al chantun u a la vischnanca, per exempel ad in parlament u ad in guvern. Scrivai Voss motiv cleramain e suttascrivai cun num ed adressa; autras persunas pon cosuttascriver. La Constituziun federala pretenda mo che l'autoritad prendia enconuschientscha da la petiziun. In dretg a ina resposta u a che Voss motiv vegnia suandà, na dat ella betg a Vus. Constituziuns chantunalas e reglas parlamentaras pon prevair dapli.

Funtaunas: [BV · Art. 33](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1999/404/de#art_33)

Avant che la Confederaziun decida leschas, ordinaziuns u contracts impurtants, maina ella ina consultaziun. A quella po sa participar mintga persuna e mintga organisaziun ed inoltrar ina posiziun, era tar propostas davart il clima, l'energia u il traffic. La Lescha davart la protecziun dal clima pretenda che il Cussegl federal audia ils circuls tangids, avant ch'el proponia al parlament las mesiras per ils proxims periods. Las consultaziuns currentas cun tut ils documents chattais Vus sin la plattafurma da publicaziun da la Confederaziun (colliaziun sutvart). Er chantuns maineschan consultaziuns; co, regla il dretg chantunal.

*Vala sche: Tge vulais Vus cuntanscher? → Che la Confederaziun u il chantun fetschian dapli per la protecziun dal clima / Na sai anc betg*

Funtaunas: [VlG · Art. 4](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2005/542/de#art_4), [KlG · Art. 11](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2023/655/de#art_11)

Las autoritads ston infurmar la publicitad davart la protecziun da l'ambient ed il stadi da l'ambient e publitgar lur relevaziuns. Las cifras davart ils gas cun effect da serra da la Svizra metta a disposiziun l'Uffizi federal per l'ambient (UFAM) en l'inventari dals gas cun effect da serra (colliaziun sutvart). Basegnais Vus dapli, dastgais Vus consultar documents uffizials cun infurmaziuns davart l'ambient e pretender infurmaziun davart lur cuntegn. Tar autoritads federalas vala per quai la Lescha da transparenza da la Confederaziun, tar autoritads chantunalas il dretg chantunal. Descrivai en la dumonda uschè exact sco pussaivel, tge documents che Vus tschertgais.

Funtaunas: [USG · Art. 10e](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1984/1122_1122_1122/de#art_10e), [USG · Art. 10g](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1984/1122_1122_1122/de#art_10g), [BGÖ · Art. 6](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2006/355/de#art_6)

Cunter ina decisiun davart in tschert project, per exempel ina via, in aeroport u in'installaziun granda, po far recurs mo tgi ch'è spezialmain tangì da quel, dunca considerablamain pli fitg che la generalitad, e ch'ha in interess digne da protecziun. Per regla èn quai persunas en vicinanza immediata. La generala sollicitude per il clima na basta betg. Il Tribunal administrativ federal ha constatà il 2026 che privats sa pon a pauc basar sin la sentenzia da Strasburg davart il clima per combatter in tschert project. Tgi ch'annunzia ad in'autoritad mo in scumbigl, na daventa betg partida da la procedura tras quai.

*Vala sche: Tge vulais Vus cuntanscher? → Impedir u midar in tschert project cun grond output, per exempel ina via u in'installaziun granda / Na sai anc betg*

Funtaunas: [VwVG · Art. 48](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1969/737_757_755/de#art_48), [BGG · Art. 89](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2006/218/de#art_89), [BVGer A-2870/2024 vom 31. März 2026, E. 22.2.3](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bvger_A-2870_2024#e-22-2-3), [BGE 139 II 279, E. 2.3](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bge_BGE_139_II_279#e-2-3)

Per grondas installaziuns che pon chargiar considerablamain l'ambient, è necessaria in'examinaziun ecologica. Cunter decisiuns davart talas installaziuns dastgan tscherts organisaziuns ambientalas far recurs, senza esser tangidas sezzas. Ellas ston esser activas en tut la Svizra, persequitar exclusivamain intents ideals ed avair il respectiv sectur giuridic en lur statuts dapi almain diesch onns. Tge organisaziuns che quai èn, stat en ina glista dal Cussegl federal. Las decisiuns davart talas installaziuns vegnan communitgadas a las organisaziuns u publitgadas uffizialmain; datti ina procedura da protesta, vegn gia la dumonda publitgada. Sche er motivs davart il clima sa laschan far valair en la procedura singula, dependa dal project e dal dretg applitgabel. Tegnais Vus in project per problematic, infurmai bault ina da questas organisaziuns e dai ad ella Vossas indicaziuns.

*Vala sche: Tge vulais Vus cuntanscher? → Impedir u midar in tschert project cun grond output, per exempel ina via u in'installaziun granda / Na sai anc betg*

Funtaunas: [USG · Art. 10a](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1984/1122_1122_1122/de#art_10a), [USG · Art. 55](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1984/1122_1122_1122/de#art_55), [USG · Art. 55a](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1984/1122_1122_1122/de#art_55a), [VBO · Art. 1](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1990/1086_1086_1086/de#art_1)

Tegnais Vus il proceder d'in'autoritad federala per illegal, pudais Vus communitgar quai da tut temp a sia autoritad da surveglianza, sch'in intervenir en l'interess public è necessari. Quai sa clama recurs da surveglianza. Vus na daventais dentant betg partida tras quai: Vus na pudais betg pretender che l'autoritad da surveglianza agescha, e na pudais betg contestar sia decisiun. Per autoritads chantunalas e communalas valan las reglas da Voss chantun.

*Vala sche: Tge vulais Vus cuntanscher? → Che la Confederaziun u il chantun fetschian dapli per la protecziun dal clima / Impedir u midar in tschert project cun grond output, per exempel ina via u in'installaziun granda / Na sai anc betg*

Funtaunas: [VwVG · Art. 71](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1969/737_757_755/de#art_71), [BGE 139 II 279, E. 2.3](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bge_BGE_139_II_279#e-2-3)

## Cussegliaziun

Considerai Vus u Vossa associaziun ina dumonda ad in'autoritad, in recurs u in recurs a Strasburg, laschai Vus consegliar avant d'in'advocata u in advocat cun experientscha en il dretg public u en dumondas dals dretgs umans. Talas proceduras duran savens onns, las barrieras èn autas, e tar ina disfatta pon resultar custs. Sclerezzai empruma, sche las premissas èn ademplidas e tge termins currian.

## Agid

Ina emprima infurmaziun giuridica gratuita u avantagiusa offran en blers chantuns e citads posts gratuits da cussegliaziun giuridica. Tar projects da construcziun pudais Vus sa drizzar a las organisaziuns ambientalas cun dretg da far recurs; la glista chattais Vus en l'agiunta da l'ordinaziun SR 814.076 (colliaziun sutvart). Il post chantunal spezialisà per l'ambient conseglia er privats en dumondas ambientalas. Infurmaziuns spezialisadas davart il clima ed ils gas cun effect da serra offra l'Uffizi federal per l'ambient. Co Vus drizzais ina petiziun al Cussegl federal u a l'Assamblea federala, declera la Chanzlia federala (colliaziun sutvart).

Funtaunas: [USG · Art. 10e](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1984/1122_1122_1122/de#art_10e)

## Funtaunas

- [KlG · Art. 3](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2023/655/de#art_3)
- [KlG · Art. 11](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2023/655/de#art_11)
- [KlG · Art. 12](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2023/655/de#art_12)
- [CO2-Gesetz · Art. 3](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2012/855/de#art_3)
- [BV · Art. 33](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1999/404/de#art_33)
- [BV · Art. 34](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1999/404/de#art_34)
- [BV · Art. 136](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1999/404/de#art_136)
- [VlG · Art. 4](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2005/542/de#art_4)
- [VlG · Art. 7](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2005/542/de#art_7)
- [USG · Art. 10a](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1984/1122_1122_1122/de#art_10a)
- [USG · Art. 10e](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1984/1122_1122_1122/de#art_10e)
- [USG · Art. 10g](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1984/1122_1122_1122/de#art_10g)
- [USG · Art. 55](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1984/1122_1122_1122/de#art_55)
- [USG · Art. 55a](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1984/1122_1122_1122/de#art_55a)
- [USG · Art. 55b](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1984/1122_1122_1122/de#art_55b)
- [VBO · Art. 1](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1990/1086_1086_1086/de#art_1)
- [BGÖ · Art. 6](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2006/355/de#art_6)
- [VwVG · Art. 25a](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1969/737_757_755/de#art_25a)
- [VwVG · Art. 48](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1969/737_757_755/de#art_48)
- [VwVG · Art. 71](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1969/737_757_755/de#art_71)
- [BGG · Art. 89](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2006/218/de#art_89)
- [EMRK · Art. 35](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1974/2151_2151_2151/de#art_35)
- [BGE 146 I 145, E. 4.3](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bge_BGE_146_I_145#e-4-3)
- [BGE 146 I 145, E. 4.4](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bge_BGE_146_I_145#e-4-4)
- [BGE 146 I 145, E. 5.5](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bge_BGE_146_I_145#e-5-5)
- [BGE 139 II 279, E. 2.3](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bge_BGE_139_II_279#e-2-3)
- [EGMR Verein Klimaseniorinnen Schweiz et autres c. Suisse, Nr. 53600/20 vom 9. April 2024](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bge_egmr_20240409_53600_20)
- [BVGer A-2870/2024 vom 31. März 2026, E. 22.2.3](https://mcp.opencaselaw.ch/entscheid/bvger_A-2870_2024#e-22-2-3)

## Infurmaziuns uffizialas

- [Politica dal clima da la Svizra (Uffizi federal per l'ambient)](https://www.bafu.admin.ch/de/klimapolitik)
- [Inventari dals gas cun effect da serra da la Svizra (Uffizi federal per l'ambient)](https://www.bafu.admin.ch/de/treibhausgasinventar)
- [Il Cussegl federal davart la sentenzia KlimaSeniorinnas (ils 28 d'avust 2024)](https://www.admin.ch/de/nsb?id=102244)
- [Uffizi federal da giustia davart la realisaziun da la sentenzia (ils 26 da november 2025)](https://www.bj.admin.ch/de/newnsb/wr35SCyLrHAZ)
- [Consultaziuns currentas da la Confederaziun (Fedlex)](https://www.fedlex.admin.ch/de/consultation-procedures/ongoing)
- [Petiziuns ad autoritads federalas (Chanzlia federala)](https://www.bk.admin.ch/bk/de/home/politische-rechte/petitionen.html)
- [Glista da las organisaziuns ambientalas cun dretg da far recurs (SR 814.076)](https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1990/1086_1086_1086/de)

---

Texts legals examinads ils 29 da settember 2026. Infurmaziun giuridica generala. Ella na remplazza betg in cussegl individual.

https://swisslaw.io/rm/environment/climate/ · swisslaw.io, environment.climate, 2026-09-29 · CC BY 4.0