swisslaw.io

Part obligatorica: Tge che tutga a confamigliars datiers

Las parts obligatoricas protegian confamigliars datiers, per ch'els na restian betg entiramain senza part tras in testament u in contract d'ierta. Dapi il 1. da schaner 2023 han mo pli descendents sco er la consorta surviventa u il consort survivent u la partenaria registrada u il partenari registrà ina part obligatorica; geniturs, fragliuns ed autras persunas parentadas n'han betg pli ina. La part obligatorica importa la mesadad dal dretg d'ierta legal, il rest è liberamain disponibel. Sche insatgi Vus ha ignorà en il testament u sche Vus retschavais memia pauc, pudais Vus applitgar Vossa part obligatorica cun la plant da reducziun - per quai valan termins curts. Planisais Vus Voss agen relasch, mussa questa guida quant Vus pudais repartir liberamain e tge pussaivladads sco la dischertaziun u l'usufrut per la consorta u il consort existan.

Examinà d’in advocat ils 30 da settember 2026Funtaunas uffizialas

Attenziun

Essas Vus genitur, fragliuna u fragliun, u in'autra persuna parentada da la defuncta u dal defunct, avais Vus tenor il dretg valaivel nagina part obligatorica. La defuncta u il defunct po Vus ignorar dal tuttafatg tras in testament u in contract d'ierta, era senza nagin motiv. Da lescha ertais Vus mo, sche la persuna defunta na lascha enavos nagins descendents, e mo uschenavant che nagin testament u contract d'ierta na fixescha insatge auter. Ultra d'ina consorta surviventa u d'in consort survivent survegn la lingia dals geniturs ina quarta part dal relasch.

ZGB · Art. 470ZGB · Art. 458ZGB · Art. 462

Il pli impurtant termin: la plant da reducziun sa prescriva entaifer in onn, suenter che Vus avais survegnì enconuschientscha da la violaziun da Vossa part obligatorica. Per quai basta che Vus enconuschais ils fatgs che laschan pussibel in success da la plant; entira certezza n'è betg necessaria, il termin curra tuttina gia. En mintga cas sa prescriva la plant al pli tard diesch onns suenter l'avertura dal testament u dal contract d'ierta, tar attribuziuns fatgas durant vita diesch onns suenter la mort da la defuncta u dal defunct. Quests termins èn strits: ina brev, ina scussiun u negoziaziuns na las fermeschan betg. Vus las pudais mantegnair mo, sche Vus inoltrais a temp ina dumonda da mediaziun u ina plant. Spetgai percunquai betg, fin che tut ils numers stettian fixads: uschespert che Vus pudais supponer ina violaziun da Vossa part obligatorica, duessas Vus agir u almain mantegnair il termin a temp.

ZGB · Art. 533BGE 121 III 249, E. 2aBGE 98 II 176, E. 10ZPO · Art. 62ZPO · Art. 64

Proceder

  1. Planisais Vus Voss relasch, fixai emprim tgi che ha ina part obligatorica: descendents sco er Vossa consorta, Voss consort u Vossa partenaria registrada u Voss partenari registrà. Calculai lur parts obligatoricas e cun quai la part liberamain disponibla, avant che Vus disponais testamentarmain. Vulais Vus favurisar insatgi pli fitg, ch'il che la part liberamain disponibla permetta, examinai ina soluziun d'usufrut per la consorta u il consort, ina dischertaziun per motiv stret, u in contract d'ierta cun las persunas pertutgadas. Documentai per scrit maiuras donaziuns durant vita, perquai ch'ellas pon vegnir computadas u reducidas pli tard. Laschai examinar u documentar publicamain in testament u in contract d'ierta tras ina persuna spezialisada.

  2. Supponais Vus che Vossa part obligatorica saja vegnida violada: procurai Vus ina copia dal testament u dal contract d'ierta e, sche necessari, dal certificat d'ierta. Notai la data, en la quala Vus avais per l'emprima giada survegnì enconuschientscha da quai u da la pussaivla violaziun; ella è decisiva per il termin. Calculai approximativamain, tge che Vus tutgass sco part obligatorica. Cuglientai cumprovas per maiuras donaziuns u attribuziuns che la defuncta u il defunct ha fatg durant vita. Empruvai emprim in'entesa cun ils ertavels favurisads; na reussescha quai betg, stuais Vus inoltrar a temp la plant da reducziun.

Dretg

Vossa part obligatorica (Pflichtteil) è quella part dal relasch che la defuncta u il defunct na po betg Vus retrair tras in testament u in contract d'ierta. Oz han mo pli descendents, dunca uffants ed uffants d'uffants, sco er la consorta surviventa u il consort survivent u la partenaria registrada surviventa u il partenari registrà survivent, ina part obligatorica. Per mintga da questas persunas importa ella la mesadad da quai ch'ella ertass legalmain senza testament. Geniturs n'han dapi il 1. da schaner 2023 nagina part obligatorica pli; fragliuns, partenarias u partenaris da concubinat sco er autras persunas parentadas n'han er nagina.

ZGB · Art. 470ZGB · Art. 471

In exempel: In defunct maridà lascha enavos sia dunna e dus uffants, senza che in testament fixeschia insatge auter. Cun sia mort vegn emprim repartida la facultad conjugala tenor il dretg dals bains; mo sia quota da quella furma il relasch. Legalmain survegn la dunna la mesadad dal relasch, ils dus uffants ensemen l'autra mesadad, dunca ina quarta part per mintga uffant. La part obligatorica è la mesadad da quai: la dunna ha dretg ad almain ina quarta part dal relasch, mintga uffant ad almain in'otgavla part. Ensemen dat quai la mesadad dal relasch. Sur l'autra mesadad, la part liberamain disponibla, po il defunct disponer liberamain tras testament u contract d'ierta, per exempel a favur d'in uffant, d'in'autra persuna u d'in'organisaziun.

ZGB · Art. 457ZGB · Art. 462ZGB · Art. 471ZGB · Art. 204

Quai che na vegn betg lià tras parts obligatoricas, è la part liberamain disponibla. Sur da quella pudais Vus disponer liberamain tras testament u contract d'ierta, per exempel a favur da singuls ertavels, d'ina persuna betg parentada u d'in'organisaziun d'utilitad publica. Sche Vus na laschais enavos nagins descendents e nagina consorta u consort ni partenaria registrada u partenari registrà, pudais Vus disponer liberamain sur tut Vossa facultad. La part liberamain disponibla vegn calculada tenor la facultad al mument da la mort, suenter deducziun dals debits, dals custs da sepultura, dals custs per la sigillaziun e l'inventari sco er dal mantegniment per confamigliars da chasa durant in mais.

ZGB · Art. 470ZGB · Art. 474

Era al mument da la mort pendenta ina procedura da divorzi, perda la consorta surviventa u il consort survivent la part obligatorica, sche la procedura è vegnida inizialisada u cuntinuada sin dumonda cuminaivla, u sch'ils consorts han gia vivì separads almain dus onns en quel mument. En quest cas valan las parts obligatoricas dals auters ertavels, sco sche la defuncta u il defunct na fiss betg stà u stada maridà u maridada. Per ina procedura per schliar in partenadi registrà vala il medem per analogia. Quai na signifitga betg ch'ella u el ertia automaticamain damain: la lètg dura vinavant fin al divorzi legalmain valaivel, e senza testament u contract d'ierta survegn ella u el la quota legala. La regla cuntanscha mo che la persuna defunta ha pudì ignorar ella u el dal tuttafatg en in testament u contract d'ierta.

ZGB · Art. 472ZGB · Art. 462

La defuncta u il defunct po attribuir a la persuna, cun la quala ella u el era maridà u maridada u viveva en in partenadi registrà, empè d'ina quota d'ierta, l'usufrut sur l'entira quota che tutga als descendents cuminaivels, tras testament u contract d'ierta. Quai dat a la persuna surviventa in dretg d'utilisar l'entira quota dal relasch dals uffants, senza ch'ella stoppia vegnir pajada ora immediat. Sper quai importa la part liberamain disponibla la mesadad dal relasch. Sa marida la persuna surviventa puspè u entra ella en in nov partenadi registrà, croda davent l'usufrut sin la part che autramain surpassass la part obligatorica dals descendents.

ZGB · Art. 473

Per la part obligatorica conta betg mo la facultad e las disposiziuns per causa da mort. Vegnan er resguardadas tschertas attribuziuns che la defuncta u il defunct ha fatg durant vita: regals dals ultims tschintg onns avant la mort, regals che pudevan vegnir revocads liberamain en mintga mument, dot da maridaglia, equipaschaments, indemnisaziuns d'ierta sco er translatiuns da facultad che servivan evidentamain mo per eschivar la libertad da disponer. Talas attribuziuns pon vegnir reducidas sco ina disposiziun testamentara, sch'ellas violeschan Vossa part obligatorica. Regals usitads d'occasiun na contan betg là tar. Sch'ina tscherta attribuziun conta, dependa fitg dal cas singul; documentai percunquai quai che Vus savais davart quai.

ZGB · Art. 475ZGB · Art. 527

Retschavais Vus, valitativamain, damain che Vossa part obligatorica, pudais Vus pretender cun la plant da reducziun che autras attribuziuns vegnian reducidas, fin che Vossa part obligatorica è restabilida. Quai succeda en urden: emprim quai che auters survegnan tenor la successiun legala, lura las attribuziuns dal testament u dal contract d'ierta, e mo sche quai na basta betg, las attribuziuns fatgas durant vita, tar quai las pli tardivas avant las pli baldas. La plant sa drizza cunter las persunas che han survegnì memia bler. Sche pliras ertavlas u ertavels cun dretg a la part obligatorica èn vegnids favurisads per causa da mort, vegn reducì tranter els en proporziun da quai ch'els han survegnì ultra da lur atgna part obligatorica. Il dretg da reducziun pudais Vus era far valair per via d'exceptiun, dunca per Vus defender, sche Vus vegnis Vus sez planidads per restituziun; quai n'è temporalmain betg limità.

ZGB · Art. 522ZGB · Art. 523ZGB · Art. 533ZGB · Art. 532

La defuncta u il defunct po Vus retrair explicitamain la part obligatorica tras testament u contract d'ierta (dischertaziun), dentant mo per motivs strets: sche Vus avais cumess in delict grev cunter la defuncta u il defunct u ina persuna datiers ad ella u el, u sche Vus avais violà gravamain Vossas obligaziuns dal dretg da famiglia envers la defuncta u il defunct u ses confamigliars. La dischertaziun è mo valaivla, sche il motiv vegn numnà en il testament. Contestais Vus la dischertaziun sco fauss, sto la persuna che profitescha da quai cumprovar il motiv da la dischertaziun. Na reussescha la cumprova betg u manca la motivaziun, resta a Vus Vossa part obligatorica.

ZGB · Art. 477ZGB · Art. 479

Renunziar ordavant a Vossa part obligatorica pudais Vus mo tras in contract d'ierta cun la defuncta u il defunct, per exempel in contract da renunzia a l'ierta. In testament unilateral u in'entesa senza furma na basta betg. In tal contract d'ierta sto vegnir fatg en la furma d'ina disposiziun testamentara publica: Vus declerais Voss avis cuminaivlamain envers ina persuna documentanta e suttascrivais la documentaziun avant ella e dus u duas testimonis. Senza in tal pact resta Vossa part obligatorica valaivla, era sche Vus avais renunzià a quella oralmain u sch'in testament la declera abolida.

ZGB · Art. 495ZGB · Art. 512

Per la plant da reducziun è cumpetenta la dretgira dal davos domicil da la defuncta u dal defunct. Avant che Vus pudais plantar plant, stuais Vus per regla emprim far ina procedura da mediaziun tar l'autoritad da mediaziun; mo sche quella resta senza success, retschavais Vus il permiss da plant per la dretgira. Inoltrai la dumonda da mediaziun a temp, al pli tard avant la scadenza dal termin per la plant da reducziun. La procedura sezza è per regla ina procedura giudiziala ordinaria; quant ditg ch'ella dura, dependa dal chantun e da la cumplexitad dal cas.

ZPO · Art. 197ZPO · Art. 28

Custs

Per la plant da reducziun drizza la dretgira custs giudizials tenor tarif chantunal; il pli savens stuais Vus prestar in'avanza da custs. La procedura da mediaziun è per regla considerablamain pli avantagiusa; gratuita n'è ella betg en fatgs d'ierta. Tgi che perda il process, porta per regla ils custs giudizials ed indemnisescha la cuntraparte per ses custs d'advocat. Sche a Vus mancan ils mezs necessaris e Voss dumonda n'è betg senza schanza, pudais Vus dumandar la giurisdicziun gratuita; lura crodan davent l'avanza da custs ed ils custs giudizials, e sche necessari vegn a Vus attribuida in'advocata gratuita u in advocat gratuit. Perdais Vus il process, stuais Vus tuttina indemnisar la cuntraparte.

ZPO · Art. 95ZPO · Art. 98ZPO · Art. 107ZPO · Art. 117ZPO · Art. 118ZPO · Art. 113

Cussegliaziun

Retschertgai consulaziun giuridica persunala, sche in conflict davart il testament u davart donaziuns durant vita smanatscha, sche in'interpresa, in bain immobigliar u maiurs valurs da facultad tutgan al relasch, sche la defuncta u il defunct u ertavlas ed ertavels han abità u abitan a l'exteriur, sche ina dischertaziun è en discussiun, u sche ils termins scadan bainbaud. Tar cas d'ierta internaziunals decida savens dretg estger empè dal dretg svizzer; laschai clarifitgar quai baud.

Agid

Agid gratuit u avantagius: las postas chantunalas da consulaziun per infurmaziuns giuridicas infurmeschan davart la part obligatorica ed il dretg d'ierta. Notariats offran savens ina emprima infurmaziun, per part gratuita, u dis d'infurmaziun spezials davart testament e contract d'ierta. Pro Senectute cussegia persunas pli veglias e lur confamigliars davart la planisaziun dal relasch ed il testament e porscha in calculatur da testament. Blers federaziuns d'advocatas ed advocats procuran in'emprima infurmaziun giuridica gratuita u avantagiusa.

Valaivladad

La part obligatorica da descendents sco er da consorts e da partenarias registradas u partenaris registrads tenor il dretg d'ierta valaivel dapi il 1. da schaner 2023: quant auta ch'ella è, tge che resta liberamain disponibel, cura che la consorta u il consort la perda, l'usufrut sco alternativa, tge attribuziuns fatgas durant vita contan, co Vus la applitgais cun la plant da reducziun ed entaifer tge termins, sco er la dischertaziun e la renunzia a la part obligatorica.

Betg cuvert: La calculaziun detagliada d'in relasch concret, la successiun legala en detagl, la taglia da successiun, cas d'ierta internaziunals cun connex a l'exteriur, sco er mortoris avant il 1. da schaner 2023, per ils quals vala per part anc il dretg valaivel lura.

Funtaunas

Proponer ina correctura